Sürücülük için temel olan ve sürücülerin
trafik ortamında kendileri ve diğer yol
kullanıcıları için güvenli araç
kullanmaları için gerekli olan, algı,
dikkat, hafıza, muhakeme yeteneği gibi
zihinsel becerilerin; tepki hızı, göz,
el, ayak koordinasyonu gibi psiko-motor
becerilerin düzeyinin, psikometrik
ölçütlere uygun, standart ve bilgisayar
destekli test sistemleri kullanılarak
ölçülmesidir.
Bu değerlendirme sürecinde test
sonuçları, testi alan kişinin
özelliklerini taşıyan yaş, cinsiyet,
eğitim vb. norm grupları ile
karşılaştırılarak, kişinin sürücülük
yetkinliklerinin düzeyi hakkında daha
tarafsız, daha bilimsel ve daha standart
koşullarda gerçekleştirilmiş
uygulamalarla sonuçlara varılması
sağlanabilmektedir.
Psiko teknik Değerlendirme Sistemi
ülkemizde Türk sürücülerinin
özelliklerini dikkate alan özgün bir
teste duyulan gereksinim nedeniyle
geliştirilmiştir. Sistemde zihinsel ve
psiko-motor becerilerin yanı sıra,
"kişilik testleri" ile sürücüler araç
kullanmaya ilişkin sürücü davranışları,
becerileri ve kişilik özellikleri
açısından da değerlendirilmektedir.
Türk Psikologlar Derneği'nin resmi onayı
ile, Sistemin yasal mevzuata uygun
olarak sürücü ölçme-değerlendirme
alanında kullanılabileceği
bildirilmiştir.
Bu alanda ülkemizde geliştirilen ilk ve
tek özgün sistem olup tamamen yerli bir
yazılım ve donanım ürünüdür.
Norm değerleri, Türk sürücülerinden
toplanan verilerden oluşturulmuştur.
Sistemde zihinsel ve Psiko-motor
becerileri ölçen 14 test ve güvenli
sürücülük davranışlarını,
alışkanlıklarını ve kişilik
özelliklerini ölçen bir Kişilik-Güvenlik
Bataryası bulunmaktadır.
Testler ~1,5 saat sürmekte olup
katılımcının hızına ve uygulanan test
sayısına göre bu süre değişebilmektedir.
Test sonuçları hakkında ayrıntılı
raporlama ve yazıcı çıktısı
alınabilmektedir.
Dokunmatik Ekran ve kalemi ile Sistem
kullanımı ve veri girişi
kolaylaştırılmıştır.
Ölçüm gücünü arttırmaya yönelik olarak
bütün tepkilerin direksiyon ve pedallar
aracılığıyla verilmesi sağlanmıştır.
Bilgisayar aşinalığını zorunlu kılmayan,
yazılı ve sesli yönergeler ile kullanım
kolaylığı sağlanmıştır
Psiko teknik
Hız, alkol ve 100 ceza puanını doldurma
gibi nedenlerle trafik suçu işlemiş
sürücülerin yanı sıra Avusturya,
Almanya, İsviçre gibi ülkelerde ehliyet
almak için başvuran sürücüler,
sınavlarda başarısız olmuşlarsa
psikoteknik değerlendirmeden geçmek
zorundadırlar. Kamu taşımacılığı yapan
ya da otobüs, taksi, ambulans sürücülüğü
gibi "yüksek sorumluluk" altında çalışan
profesyonel sürücüler, mesleğe başlarken
bu değerlendirmeden geçmekle
yükümlüdürler ve 50 yaşından itibaren
her üç yılda bir düzenli olarak
psikoteknik değerlendirmeden geçerler.
Avrupa ülkeleri bu uygulamayla trafik
kazalarını azaltmada önemli başarılar
elde etmişlerdir.
Psiko tekniği Kimler Yapa bilir?
Psikoteknik Değerlendirmede Yeterlik
Sertifikası'na sahip, psikoteknik
değerlendirme uzmanı olarak çalışan
psikologlar tarafindan yapılır.
Yapılan Testler
• Dikkat(monoton ortamda dikkat ve
yoğunlaşma)
• Stres altında tepki(refleks)davranışı
• Trafik ortamında, üç boyutlu görsel
alanda, fark etme ve algılama,
fotografik bellek
• Trafik ortamında tepki hızı ve
doğruluğu
• Çevresel (periferal) görüş alanında
uyaran algılama ve koordinasyon
• Anlama değerlendirme
• Hız mesafe algılama
• Görsel fark etme ve algılamada
süreklilik
Amaç:
48.(Alkol), 51.(Hız), 118.(100 ceza
puanı) maddelerine istinaden alı konulan
sürücü belgesinin iadesi öncesinde Psiko-teknik
değerlendirme raporunun alınması ve 4925
sayılı “Karayolu Taşıma Kanunu”na bağlı
“Karayolu Taşıma Yönetmeliği”
kapsamındaki; “sürücülerde aranacak
şartlar” Madde 60 “e) Sürücülerin sağlık
durumlarını, bedeni ve psikoteknik
açıdan sağlıklı olduklarını gösteren bir
sağlık raporu yetkili sağlık
kuruluşlarından her 5(beş) yılda bir
temin etmeleri” gerekmektedir. Özel/Kamu
Kurum ve Kuruluşlar ve TSK bünyesindeki
bünyesindeki sürücüler için sürücü
yeteneklerine uygun görev ve araç
istihdamında ve sürücü eğitiminde
ihtiyaçların belirlenmesinde
• Yukarıdaki maddeler kapsamında; Psiko-teknik
değerlendirme belgesi almak zorunda olan
sürücü belgesi sahiplerinin, özellikle
yüksek sürücülük performansı gerektiren
ağır vasıta sürücüleri C,D ve E sınıfı
ehliyet sahiplerinin güvenli araç
kullanma becerisini, sürücülük
yeteneğini ve araç kullanmak için
gerekli olan fiziksel ve zihinsel
özelliklerinin ölçülmesi anlamına
gelmektedir.
• Yukarıdaki maddeler kapsamında; Psiko-teknik
Değerlendirme belgesini Denetimle
görevli ve yetkili kuruluşlar
Valilikler, ilgili kamu kurum
kuruluşları ve kolluk kuvvetleri (polis,
zabıta ve jandarma) Kanun ve
yönetmeliğin kendilerine yüklediği görev
ve yetkileri doğrudan yerine getirir ve
uygular.
|